50 uchodźczyń i migrantek z Ukrainy mieszkających w Polsce wzięło udział w polskim pilotażu projektu SIMPLE – Social Innovation Models to Promote Learning and Employability. Program, realizowany od grudnia 2025 do maja 2026 roku, łączył wsparcie w rozwoju zawodowym, przedsiębiorczości i zwiększaniu samodzielności ekonomicznej uczestniczek.
Pilotaż został zrealizowany przez koordynatora projektu, CTS Customized Training Solutions. Jego celem było sprawdzenie, w jaki sposób istniejący europejski model innowacji społecznej może zostać dostosowany do polskich warunków.
Podstawą działań był przede wszystkim model BSI_4Women – Baltic Sea Initiative for the Development of Business Activity of Refugee Women, inicjatywa programu Interreg Baltic Sea Region wspierająca przedsiębiorczość i niezależność ekonomiczną uchodźczyń i migrantek.
Zamiast mechanicznego odtworzenia modelu zastosowano podejście „replication with adaptation” – replikację z dostosowaniem. Zachowano kluczowe mechanizmy rozwiązania, jednocześnie dopasowując działania do polskich uwarunkowań prawnych, podatkowych, instytucjonalnych i społecznych. Do programu włączono również elementy budowania społeczności i wzajemnego uczenia się inspirowane projektem SIREE realizowanym w ramach programu Interreg.
Dwie ścieżki wsparcia
Uczestniczki rozpoczynały program z różnym doświadczeniem zawodowym, poziomem znajomości języka polskiego oraz stopniem gotowości do rozwijania własnej działalności. Dlatego zaoferowano im dwie uzupełniające się ścieżki.
Pierwsza koncentrowała się na rozwijaniu i preinkubacji pomysłów biznesowych, druga na ocenie potencjału zawodowego i przedsiębiorczego.
Wsparcie obejmowało zarówno działania grupowe, jak i indywidualne, w tym warsztaty dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, doradztwo biznesowe i zawodowe, rozwijanie pomysłów biznesowych, szkolenia z zakresu e-administracji, konsultacje eksperckie, praktyczne doświadczenie zawodowe, networking oraz dostęp do informacji o dostępnych formach wsparcia i możliwościach finansowania.
Przedsiębiorczość była traktowana nie tylko jako droga do bezpośredniego założenia firmy, ale również jako sposób na zwiększenie szans na zatrudnienie, sprawczości i niezależności ekonomicznej.
Wzrost samooceny uczestniczek z 3,0 do 3,6
Ewaluacja przeprowadzona po zakończeniu pilotażu wykazała pozytywne zmiany we wszystkich ocenianych obszarach. Ogólna średnia samoocena uczestniczek wzrosła z 3,0 przed rozpoczęciem programu do 3,6 po jego zakończeniu. Szczególnie wyraźną poprawę odnotowano w zakresie:
- wiedzy na temat przedsiębiorczości i dostępnych form wsparcia,
- posługiwania się językiem polskim w kontekście zawodowym i biznesowym,
- pewności siebie i zdolności do samodzielnego działania,
- kontaktów z instytucjami publicznymi,
- określania kolejnych kroków potrzebnych do rozwijania planów zawodowych lub biznesowych.
Wszystkie uczestniczki zadeklarowały zadowolenie z udziału w pilotażu i wskazały, że poleciłyby go innym osobom znajdującym się w podobnej sytuacji. Wprowadzające warsztaty biznesowe, doradztwo oraz moduły cyfrowe również uzyskały bardzo wysokie oceny, ze średnimi wynikami zbliżonymi do maksymalnej możliwej oceny.
Kompleksowe wsparcie zamiast pojedynczych działań
Pilotaż potwierdził, że skuteczne wsparcie uchodźczyń i migrantek powinno być kompleksowe, spersonalizowane i utrzymywane w czasie. Samo szkolenie nie wystarcza do przezwyciężenia nakładających się barier językowych, instytucjonalnych, finansowych, organizacyjnych i społecznych.
W przyszłych zastosowaniach modelu istotne powinny więc pozostać: diagnoza potrzeb, indywidualne ścieżki wsparcia, specjalistyczne doradztwo, wsparcie językowe i cyfrowe, networking, pomoc w kontaktach z instytucjami oraz działania następcze.
Polski pilotaż SIMPLE dostarczył praktycznych doświadczeń pokazujących, w jaki sposób europejskie innowacje społeczne mogą być przenoszone i dostosowywane do różnych lokalnych uwarunkowań, aby wspierać rozwój kompetencji, samodzielność i uczestnictwo kobiet z Ukrainy w rynku pracy.
SIMPLE – Social Innovation Models to Promote Learning and Employability jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach programu ESF+. Projekt skupia partnerów z Włoch, Polski, Hiszpanii, Belgii, Chorwacji i Węgier.
Więcej informacji: https://simpleinnovation.eu
Wyrażone poglądy i opinie są wyłącznie poglądami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej ani Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Funduszu Społecznego. Ani Unia Europejska, ani instytucja udzielająca dofinansowania nie mogą ponosić za nie odpowiedzialności.
